10 najważniejszych produkcji ostatnich dwóch dekad okiem Chrisa

 

Kadr z filmu ,,Krew na betonie''.
Foto. Summit Entertainment

Nie spodziewajcie się głośnych hitów, letnich owacji na stojąco, ponieważ zestawienie nie ma na celu prowokować publiczności zakochanej w słupkach oglądalności. Pomińmy szum medialny, i skupmy się na wartościach dodatnich. Kino, które kocham od szczeniaka ma nieustanne wzloty i upadki, a ostatnie dekady udowodniły, że kinematografia przestała być najpopularniejszą dziedziną czy formą w popkulturze. Ba, ostatnie dekady udowodniły, że widzowie wolą chodzić posłusznie za tłumem, niż szerzej spojrzeć na zepsutą epokę, która gloryfikuje estetyczną brzydotę, powtarzalną rozrywkę bez nowej formuły, jak czyni to studio Marvela, które pogrąża się w nieustannej dekadencji. Nie chcę, żebyście traktowali tę listę jako wyrocznię, ponieważ każda lista jest osobistą prezentacją, osobistym spojrzeniem na skostniałą branżę filmową, która unika dyskusji z widzem. Nie zamierzam nikogo przekonywać, czy moja lista spełnia czyjejś kryteria, ponieważ żadna lista nigdy nie była stuprocentowo doskonała czy wpisująca się w kanon krytyków filmowych, opinii publicznej, i twojego sąsiada.

Potraktujcie to zestawienie jako pewien kanon, jak zmieniła się kultura i obyczaje, choć problemy pozostały niezmienne. Oto subiektywna przebieżka po kinematografii, gdzie na piedestał stawiam dyskurs społeczno-polityczny. Filmy, które są ważnym dowodem na to, iż kino to coś więcej, niż zabawa do kotleta. Zapraszam do dyskusji, i podawajcie swoje tytuły w komentarzach. Pozdrawiam. 

1. Cicha namiętność (Wielka Brytania, 2016, reż. Terence Davies)

Terence Davies, to jeden z moich ulubionych brytyjskich filmowców w historii kina, którego śmierć w 2023 r. wstrząsnęła światem kinematografii. Ten melancholijny artysta przedstawił gorący płomień poezji oczami Emily Dickinson jako sprzeciw wobec brutalnej, zimnej rzeczywistości w realistycznym portrecie epoki zdominowanej przez mężczyzn. Cicha rozpacz poetki, która zdefiniowała męską udrękę przez kobiece usta oraz w rozpisanych listach. Jedyny i niepowtarzany sygnał, że cierpienie nie zniknie, nawet kiedy zrozumiesz otaczający świat. 

2. Opadające liście (Finlandia, 2023, reż. Aki Kaurismaki)

W czasach, gdy związki damsko-męskie stały się transakcyjne, okupione bezwzględną pornografią podupadającego sumienia - wybitny Aki Kaurismaki przywraca wiarę w miłość niedostępną dla cyników. Odsłaniając ludzką troskę dla osób strapionych, pragnących bliskości i prawdziwych więzi bez oczekiwań. Mocny sierpowy na dzisiejszą niewrażliwość. Na konsumpcyjne spożywanie emocji bez odpowiedzialności. 

3. Matka i dziecko (Hiszpania, USA, 2009, reż. Rodrigo Garcia)

Wszechobecna narracja o niechęci do rodzicielstwa zostaje wykpiona w pokrzepiającym kinie o czułej relacji z przygarniętą sierotą. Biorąc odpowiedzialność za prawo do życia w duchowym skupieniu. Rozbite rodziny pod szkiełkiem wrażliwego, kolumbijskiego filmowca Rodrigo Garcii, którego uważam za jednego z najważniejszych reżyserów obecnej epoki. Skupiony na trzech kobietach, które przychodzą do ośrodka adopcyjnego, żeby wzbudzić nadzieję dla nowego pokolenia - włącznie z porzuconymi dziećmi przez kapryśny los. 

P.S. O innym filmie Rodrigo Garcii wypowiadałem się w tym wątku.

4. Grzech (Rosja, Włochy, 2019, reż. Andriej Konczałowski)

Film biograficzny, który dostrzega wielkość w ludzkich legendach. Podejmując temat Michała Anioła rzeźbiącego w marmurze - zgłębiając cenę, a także poświęcenie, jak osiągnąć nieśmiertelność w twórczej pasji. Udręka malarza wyrażona w sztuce.

5. Jak najdalej stąd (Polska, Irlandia, 2020, reż. Piotr Domalewski)

Piotr Domalewski, to świeży, dojmujący głos w polskim kinie ostatnich lat. W jego najwybitniejszym filmie bada współczesny trop, jak brak ojca wpływa na umysł młodych dziewcząt, córek, które dorastają w niepełnej rodzinie. Recenzja pojawiła się na blogu, więc szersze omówienie otrzymacie w w tym wątku.. 

6. Prezydent (Francja, Gruzja, Niemcy, 2014, reż. Mohsen Makhmalbaf)

Filmowiec uciekł z Iranu, ponieważ współczesny świat zdradził obywateli, zdradzili konstytucję oraz tradycję narodową. Dzisiejsza alegoria oportunistycznego państwa, które nie liczy się z jednostką i jego buntem na niepoważne reżimy o zabarwieniu totalitarnym. Uniwersalna, globalna opowieść o odsunięciu wybitnych jednostek przez żałosne rządy tyranów. 

7. Krew na betonie (Kanada, USA, 2018, reż. S. Craig Zahler)

Amerykański liberalizm poddany ostrej krytyce bez tyrady. Cicha powieść sensacyjna, która krytykuje polityczną polaryzację, obywatelskie tchórzostwo oraz wrogość prawa biurokratycznego. Opisując zachodnie zagubienie ideałów, interpretując współczesne błędy Stanów Zjednoczonych jako atak na wolność ludzkiej tożsamości. 

8. Oficer i szpieg (Francja, Włochy, 2019, reż. Roman Polański)

Dramat historyczny od porzuconego Romana Polańskiego, który przedstawił niewygodne karty Alfreda Dreyfus oskarżonego o zdradę stanu, w czasach, gdy Francja tkwiła we wzajemnej paranoi, jak w dreszczowcu ,,Kruk'' (1943). To polityczna opowieść o tym, jak łatwo zostać uznanym za winnym, jak bezkarnie szastać ludzką reputacją bez jawnych dowodów. Prosta, a jednocześnie złożona tożsamość narodu umiera przez nikczemną podejrzliwość - wywołując otwarty skandal publiczny, gdzie późniejsza Republika Francuska (jak pokaże historia) rozkłada się przez wojskowe niekompetencje. Podkreśla dawną, jak i współczesną paranoję społeczeństwa, jak ludzka wrogość zwraca się przeciwko bliźnim przez prymitywne uprzedzenia i dogmaty instytucyjne. 

9. O nieskończoności (Norwegia, Szwecja, 2019, reż. Roy Andersson)

Chrześcijańskie dążenie do zbawienia okiem szwedzkiego filmowca zanurzonego w surrealistycznym podejściu do życia. Bez przyklejonego uśmiechu na ustach. Przywraca wartość dawnym symbolom religijnym.

10. Pogorzelisko (Francja, Kanada, 2010, reż. Denis Villeneuve)

Denis jako jeden z pierwszych autorów zauważył kryzys na Bliskim Wschodzie. Przedstawiając prawdziwy dramat krwawego okrucieństwa wobec drugiego człowieka. Później, w późniejszej twórczości, zaprzeczy własnemu głosowi, kręcąc haniebne filmy o duchowej pustce w ,,Nowym Początku'', w pustynnym marazmie, defetystycznej ,,Diunie'' gubiąc wdzięk autora poruszającego temat osób wyizolowanych ze społeczeństwa.